Meditatie is een (spirituele) vorm van reflectie. Het is een erg breed begrip en bestaat in vele vormen. Meditatie kan verwijzen naar verschillende vormen van geestelijke oefeningen. In de kern betekent het woord meditatie nadenken of overdenken. In verschillende religies en stromingen is er sprake van een vorm van meditatie.

Concentratie en loslaten

Er kan sprake zijn van meditatie door middel van concentratie. Hierbij richt je je aandacht op bijvoorbeeld een object, je ademhaling of een geluid. Door de aandacht te concentreren op één ‘ding’ kan de geest zich langzaam meer hierop focussen en wordt het minder afgeleid door interne impulsen zoals gedachten en gevoelens, maar ook externe prikkels zoals geluiden en geuren.

Het idee is dat de geest, normaal vol met gedachten en gevoelens, ook tot rust kan komen. Een vervolg op deze vorm van meditatie kan zijn dat je vervolgens de concentratie op het object weer los kan laten, waardoor er enkel een stilte of rust kan ontstaan. In deze vorm kan alles losgelaten worden en alles één zijn.

Volledige aandacht en aanwezigheid in het hier en nu

Een andere vorm van meditatie draait juist om volledige aandacht en aanwezigheid in het hier en nu. Dit sluit aan bij het begrip mindfulness. De geest wordt getraind om volledig aanwezig te zijn in het hier en nu. Het observeert alles wat er gebeurt in het lichaam en met de geest. Er is sprake van bewustzijn ten opzichte van alle opkomende gedachten en emoties, en vervolgens stromen deze weer weg en gaan voorbij. Er wordt enkel gekeken naar hoe deze gedachten en gevoelens als golven in de zee voorbij gaan.

Mindfulness in activiteiten

In de breedte van het begrip meditatie en mindfulness zijn ook activiteiten zoals muziek maken, tuinieren of sporten een vorm van meditatie wanneer iemand dit zo ervaart. Als iemand zo op kan gaan in de activiteit en hierdoor enkel ‘aanwezig is’, dan kan dit hetzelfde effect hebben als meer traditionele meditatie. De tijd wordt vergeten en iemand is met de volle aandacht met de activiteit bezig.

Meditatie is een persoonlijke ervaring

Meditatie is daarmee erg persoonlijk en een kwestie van ervaren. Iedereen ervaart verschillende vormen van meditatie anders. Het is daarom interessant om te ontdekken of er voor jou een prettige vorm tussen zit. Het is een containerbegrip en daarom moeilijk te definiëren. Gelukkig hoeft dit ook niet. Belangrijke begrippen rondom meditatie zijn: aandacht, innerlijke rust, concentratie, wakker zijn, nadenken, niet-nadenken en bewustzijn.

Geïnteresseerd geraakt? Voor boeken over meditatie en mindfulness klik hier.