Wat is Taoïsme?

Het Taoïsme is een Chinese filosofische/religieuze stroming gebaseerd op ‘het boek van de Tao en de innerlijke kracht’ van wijsgeer Lao Zi (ca. 600-500 v.Chr.). Dit boek wordt in China ‘de Laozi’ genoemd. Het boek vertelt dat de wereld anders in elkaar zit dan volgens de grote godsdiensten en filosofieën uit die tijd. De wereld is het resultaat van een spontane en voor altijd doorgaande evolutie van kosmische energie en materie, genaamd qi. Het gedachtegoed is op de natuur gebaseerd en staat sterk tegenover het confucianisme (belangrijke andere stroming uit die tijd).

Het eerste dat in de Laozi wordt verteld is dat ‘de eeuwige Tao’ niet in woorden is uit te drukken. Het kan dus niet gedefinieerd worden. Toch kan ik er niet aan ontkomen het begrip proberen uit te leggen door er hier iets dieper op in te gaan. Oorspronkelijk betekent Tao ‘weg’, maar ook bijvoorbeeld ‘methode’ of ‘iets uitleggen’ kan worden gebruikt als uitleg. De Tao is ‘het spontane’. Aan de ene kant is de Tao de moeder van alles en aan de andere kant is het het ‘niets’. Ieder wezen is één met de Tao. Dit lijkt aan te sluiten bij het idee van ‘alles is één’. Alles houdt verband met elkaar in een voortdurende stroming van kosmische energieën.

Een ander belangrijk begrip is ‘ de’, wat ‘de innerlijke kracht’ betekent. De meest voorkomende vertalingen zijn ‘deugd’ en ‘kracht’. Dit komt van binnenuit en kan gezien worden als de werking van de Tao in onszelf. Het is wat volgens de Tao het meest aanwezig is als we net geboren zijn, wanneer we nog alles spontaan doen en ons niet afvragen hoe, wat en waarom we dingen doen.

Om deze innerlijke kracht spontaan te kunnen laten stromen is er het idee van ‘niets doen’, ook wel wu-wei genoemd. Daarnaast is er nog het begrip ziran wat ‘zichzelf zijn’ betekent. Deze twee begrippen raken de kern van het taoïsme. De tegenstrijdigheid in het boek is dat het ‘niets doen’ nodig is om één te kunnen zijn met de Tao en innerlijke kracht te kunnen verwezenlijken. Het idee van wu-wei is afstand nemen, rust vinden, jezelf terugvinden en daarna ophouden met over van alles en nog wat na te denken. Er lijkt hier dus een behoorlijk raakvlak te zijn met bijvoorbeeld mediteren, mindfullness en zenboeddhisme.

Er zit veel tegenstrijdigheid in het boek van de Tao, waar desondanks waarheid in lijkt te zitten. Het Taoïsme lijkt uiteindelijk te gaan om, met liefde voor het leven en de natuur, naar binnen te kijken en je innerlijke kracht te vinden.

Meer informatie over het Taoïsme is te vinden de reviews van boeken over het Taoïsme.